0

Als je iets op Facebook plaatst, wordt Facebook daar automatisch de eigenaar van. Toch? Dat is wel waar we elkaar bang mee maken. Bij voorkeur zien we eens in de zoveel maanden weer een verklaring rondgaan, die alles tegen zou houden. Allemaal fabels. Maar hoe zit het dan wel?

"Maak je iets dat enigszins creatief is en in elk geval niet té eenvoudig is, dan heb je daar auteursrecht op"

Uitgangspunt: het auteursrecht
Eerst moet je misschien even weten hoe het auteursrecht werkt. Maak je iets dat enigszins creatief is en in elk geval niet té eenvoudig is, dan heb je daar auteursrecht op. Iets te kort door de bocht, maar je kunt er wel van uitgaan dat op bijna elke foto auteursrecht rust. Met tekst is dat veel lastiger. Op gewone spreektaal, rust meestal geen auteursrecht. Zo rust op ‘Zo. Nu eerst’, het eerste deel van de slogan van Bavaria, ook een auteursrecht, omdat het te gewoon Nederlands is. Dat veel mensen meteen aan Bavaria denken, is te danken aan de goede marketing van Bavaria, maar zorgt nog niet voor een auteursrecht op een normale Nederlandse zin.

Deze rechten geeft het auteursrecht
Heb je een auteursrecht op een afbeelding, tekst, muziek, video of iets anders, dan ben jij als auteursrechthebbende de enige die dat werk openbaar mag maken of mag verveelvoudigen. Jij mag dus bepalen hoe jouw werk gebruikt gaat worden en wie het mag gebruiken. Daar bestaan natuurlijk wel nog wat uitzonderingen op, zoals het citaatrecht. Maar in de basis hebben anderen van jou toestemming nodig om een werk te mogen gebruiken. Ook social media platformen.

"Facebook en ook de andere social media kanalen worden geen eigenaar van jouw content"

Licentie
Op het moment dat je een account aanmaakt bij een social media kanaal, ga je akkoord met de voorwaarden. Daarin staat dat zij een licentie krijgen om jouw content te gebruiken. Dat is gedeeltelijk al nodig om de content, zoals jouw afbeeldingen, teksten en video’s, überhaupt te kunnen vertonen. Facebook wil daarnaast natuurlijk ook de mogelijkheid om andere Facebookgebruikers jouw content te laten delen via de share button. Facebook en ook de andere social media kanalen worden dus geen eigenaar van jouw content. En de licentie kun je niet terugtrekken door een verklaring te posten.

Wat mogen anderen met jouw content doen?
Een groot misverstand is dat als je eenmaal iets op social media hebt geplaatst, je dan al je rechten kwijt zou zijn. Dat anderen dus ook zomaar jouw content van social media zouden mogen halen. Maar de licentie die jij aan een social medium geeft, is alleen voor dat social medium en dus niet voor anderen. Sterker nog: Instagram heeft niet eens een regram knop, waardoor regrammen zonder toestemming niet mag! Niemand mag daarom zonder jouw toestemming jouw foto’s van Facebook, Instagram of Snapchat plukken, om het bijvoorbeeld te gebruiken in een blogpost. Daar hebben ze jouw toestemming voor nodig, tenzij ze het kunnen gebruiken als citaat.

"Plaats je een foto op Facebook, dan kan een winkel die niet zomaar gebruiken voor een reclame. Het blijft jouw foto"

Spijkerbroekenadvertentie
Toen ik laatst gastcollege gaf aan de Willem de Kooningacademie, vertelde een studente dat ze eens leuke broeken bij een boetiekje had gekocht. Uit enthousiasme maakte ze er een foto van en poste dat op Facebook. Ze gunde het die winkel ook om positieve aandacht te krijgen. Van de winkel heeft ze nooit wat gehoord, tot ze enkele weken later een advertentie van die winkel voorbij zag komen. Je raadt het al: met haar foto van de broeken erin verwerkt. De winkel had die foto niet mogen gebruiken zonder toestemming van de studente. Dat zij de foto zelf op Facebook heeft geplaatst, doet er niet toe. Zij heeft gewoon auteursrecht op haar eigen foto en dat recht is niet minder geworden door het op Facebook te plaatsen. 

Geen social media rechten
Op social media heb je dus precies dezelfde rechten en plichten als daarbuiten. Wil je iets van een ander delen? Maak vooral gebruik van de deelknoppen op social media of vraag even om toestemming. Wil je zelf graag dat jouw content op social media gedeeld wordt? Plaats op je website social media knoppen waarmee het gemakkelijk gedeeld kan worden. Wil je niet dat jouw content zomaar overal gedeeld kan worden? Kijk dan goed naar de instellingen van je account en deel eenvoudig weg niet waarvan je niet wil dat het bij vreemden kan belanden. 

Reageer op dit artikel
Charlotte Meindersma

Door Charlotte Meindersma op

Lees meer artikelen van Charlotte

Read next…

Reacties